ญาณ 3

ญาณ หมายถึง ปัญญา ความรู้ คือการหยั่งรู้ถึงเหตุผลได้อย่างประจักษ์ชัดตามความเป็นจริง มี 3 อย่างคือ

  1. อตีตังสญาณ  ญาณในอดีต คือการรู้อย่างประจักษ์ชัดถึงเหตุในอดีตชาติและชาตินี้ในที่ทำผ่านมาแล้ว อันส่งผลให้สุขหรือทุกข์อยู่ในขณะนี้ว่ามีความสมเหตุผลตามการกระทำของตน
  2. อนาคตังสญาณ ญาณในอนาคต คือ การรู้อย่างประจักษ์ชัดถึงเหตุที่ทำอยู่ในขณะนี้ว่าจะส่งผลให้เป็นสุขหรือทุกข์ได้อย่างไรในวันข้างหน้า  รู้ว่าทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่วจริง
  3. ปัจจุปปันนังสญาณ ญาณในปัจจุบัน คือ  การรู้อย่างประจักษ์ชัดถึงเหตุและผลที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ใช้ปัญญาพิจารณาถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาถึงไม่สำเร็จลุล่วงแต่ก็ช่วยบรรเทาเบาบางความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

ญาณ มีความหมายในอีกนัยหนึ่งดังนี้

ญาณ อันหมายถึงความสามารถในการกำหนดรู้อริยสัจ 4  ผู้รู้ญาณทั้ง 3 นี้จึงจะเรียกได้ว่ารู้อริยสัจ 4 อย่างสมบูรณ์ ได้แก่

  1. สัจจญาณ  ความหยั่งรู้อริยสัจ
  2. กิจจญาณ  ความหยั่งรู้กิจอันควรทำ
  3. กตญาณ  ความหยั่งรู้กิจอันทำแล้ว

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s