ฌาน 4

ฌาน เป็นการบำเพ็ญสมถกรรมฐานถึงขั้นอัปปนาสมาธิจนจิตแนบแน่นในอารมณ์กิเลสไม่สามารถรบกวนได้ มี 4 ชั้น คือ

  1. ปฐมฌาน จิตที่เกิดหลังจากจิตสงบจากกามและอกุศลธรรม อาศัยองค์ฌาน 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา
  2. ทุติยฌาน กระทำโดยการเพ่งปฏิภาคนิมิตที่ได้จากปฐมฌาน ไม่ต้องเพ่งองค์กสิณเพราะชำนาญเป็นวสีแล้ว จึงไม่ต้องอาศัยวิตก วิจารอีก
  3. ตติยฌาน พิจารณาโดยเห็นวิตกวิจารและปีติว่ามีสภาพหยาบ แล้วจึงตั้งต้นเพ่งปฏิภาคนิมิตจนตติยฌานเกิด องค์แห่งตติยฌานจึงมีเพียงสอง คือ สุขกับเอกัคคตา
  4. จตุตฌาน  พิจารณาโดยเห็นโทษของสุขว่าหยาบกว่าอุเบกขาแล้วจึงเพ่งปฏิภาคนิมิตโดยภาวนา 3 ตามลำดับเพื่อละสุข จึงมีองค์เพียงสอง คือ อุเบกขา กับเอกัคคตา

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s